Mehirsiz Evlilik Olur Mu?
Evlilik… Hayatımda belki de en fazla düşündüğüm, hayalini kurduğum ama bir o kadar da korktuğum bir şey. Herkesin kafasında, hatta belki bizzat ailemde de belli kalıplar var. Kadınlar için mehir, geleneksel bir güvence. Bir kadının, evliliği sırasında ve sonrasında ekonomik olarak korunması için bir garanti. Ama, bazen insanlar sadece sevgiden, güvenden, birlikte olmanın verdiği huzurdan bahsediyorlar. Ben de işte o insanlar gibi hissediyorum, bazen. Peki, mehirsiz evlilik olur mu? Bu soruyu sormaya cesaretim oldu.
O Günü Hatırlıyorum…
Kayseri’nin soğuk bir kış akşamıydı, her şeyin normal olduğu, gündelik hayatın bizi sarmaladığı bir gündü. Sadece birkaç saat önce, annem ve babamla akşam yemeğinde yine mehir konusunu konuşmuşlardı. “Bizim zamanımızda her şey başka olurdu,” diyordu babam. Annem de bunu pekiştiriyor, “Kadın için en güzel şey, güvence altına alınmış bir yaşam.” Duygularımı çok belli etmemeye çalışıyordum, ama o an içinde yaşadığım hayal kırıklığı gözlerimden okunuyordu.
Gerçekten de, bir evlilikte, iki insanın sadece sevgiyle birbirine bağlı olması mümkün mü? Belki de burada doğru olan şey, maddi güvenceyi de düşünmekti. Ama işte o an, kafamda uçuşan sorulardan bir tanesi hep yer etmişti: Mehirsiz evlilik olur mu?
Ve sonra, o gece, Efe’yle bir yürüyüşe çıktık. Efe, hayatımdaki en yakın arkadaşımdı. Ama bazen onunla paylaştığım duygular, bir sevgiliyle paylaşılanlardan farksızdı. O akşam da, yürüyüşümüz boyunca, konuyu ona açtım.
Efe ile Konuşmak…
“Efe, bana bir şey söyle… Mehirsiz evlilik olur mu?” diye sordum. Efe bana baktı, gözleri parlıyordu. “Senin için önemli mi mehir?” dedi. O an bir an durakladım. Düşündüm. Mehir önemli miydi? Kafamda dönen sorularda bir anlam kaybolmuştu. “Belki de değil,” dedim. “Ama herkes bunu konuşuyor. Herkes mehirle başlıyor, her şey ona göre şekilleniyor. Ama ben, sadece doğru insanla, gerçekten kalbimde ne varsa onunla evlenmek istiyorum.”
Efe başını sallayarak, “Bence her şey, seni koruyacak ve seni seven birinin yanında olmakla ilgili. Mehir, sadece sembolik bir şey.” dedi. “Ama sen de haklısın, her ailede farklı bir gelenek var. İstediğiniz kadar birbirinizi seviyor olun, o gelenek, o beklentiler hep bir şekilde olacak.”
Efe’nin sözleri aklıma takıldı. Her şey, sevgiden ibaret olsaydı, neden insanlar başkalarının onayını almak zorunda hissediyorlardı? Benim ve Efe’nin bir araya gelmesi, sırf kalbimizdeki duygulardan dolayı mıydı? Yoksa, bir şekilde arka planda başka şeyler de var mıydı?
Geleneklerin Ardında Ne Var?
Efe ile yürüyüşten sonra eve dönerken, biraz daha sessiz kaldım. Duygularım karmakarışıktı. Ailem, benim bir gün evleneceğimi ve bunun geleneksel bir şekilde yapılmasını bekliyordu. Annem mehirin, kadının korunması adına çok önemli bir şey olduğunu söylüyordu. Babam da her fırsatta “Günümüzde bile mehir talep edenler var” diyordu. Ama ben? Benim için en önemli şey, duygusal bağlılık ve güvenceydi.
Bir gün, hayatımda gerçekten seveceğim biriyle evlendiğimde, ona bu geleneksel mehir talebini sunacak mıyım? Evet, belki bu, onların kültürüdür. Ama gerçekten ihtiyacım var mı? Gerçekten bir ilişkiye başlarken sadece bu maddi güvenceden mi konuşmalıyım?
Öğrendiklerimle, belki de bir evlilik, güven ve sevgi temeli üzerine kurulmalıydı. Ama insanlar bazen öyle bir korkuyla yaklaşıyorlar ki, “ya boşanırsak?” sorusu onlara hep geri dönüyor. İşte o zaman, her şey o güvenceye bağlı hale geliyor.
O Akşam…
O gün, o akşam, yatakta yalnız kaldım ve gözlerim tavana daldı. İnsanın duygularına ne kadar güvenmesi gerektiğini, ne kadar kırılgan olduğunu düşündüm. Belki de bir evlilikte mehirin önemi yoktur, belki de her şey sadece bir simgeye indirgenmiştir. Ama, bir kadının ya da erkeğin, evlilikteki güvencesini sağlamak adına neyi bırakıp, neyi almaya hakkı vardır? Bazen duygusal ve maddi güvenceyi birbirinden ayıramıyoruz.
Sonra, eski bir dostum aklıma geldi. Özlem, evlendiğinde mehirsiz bir düğün yapmıştı. Birçok kişi şaşırmıştı. “Evlendikten sonra ne yapacak? Kadın her şeyini kaybedecek” demişlerdi. Ama Özlem, hayatındaki insanı sevmiş ve birlikte bir gelecek inşa etmeye karar vermişti. Onun kararını düşündüm ve bir kez daha sordum: Mehirsiz evlilik olur mu?
Evet, bence olabilir. Çünkü mehir, sadece maddi bir unsurdu. Gerçek güven, sevgiyi ve birliği kuran temeldi. Korkulara yenik düşmeden, gerçekten birbirimizi anlayarak yaşamayı seçmek, belki de en doğru yoldu.
Sonuçta Ne Olur?
Şu an için tam bir cevabım yok. Belki de hayatımda bir gün, mehir meselesi beni de bulacak ve onun hakkında daha fazla şey öğreneceğim. Ama bildiğim bir şey var: Mehirsiz evlilik olur, çünkü sevgi ve güven her şeyden önce gelir. İnsanlar sevgiyle başlar, güvenle devam eder. Ve belki de, bu güvenin temelini maddi değil, duygusal bağlar atar.
Kimi zaman gelenekler ve korkular bizi sarar. Ama insan, içindeki huzuru ve mutluluğu bulduğunda, bu gelenekleri ve korkuları bir kenara bırakabilir. Çünkü gerçek sevgi, her şeyin önündedir.