Kategori: Makaleler

Hendek Nasıl Bir Yer? Felsefi Bir Mercek Bir düşünün: Karşınızda derin, karanlık ve sessiz bir hendek var. Onu geçmek, çevresinde durmak veya içine bakmak arasında bir seçim yapmanız gerekiyor. Bu basit manzara, aslında insanın dünyayı algılama, bilme ve etik olarak hareket etme kapasitesini sorgulayan bir metafor olabilir. Hendek, sadece fiziksel bir boşluk değil; aynı zamanda ontolojik, epistemolojik ve etik açıdan anlam yüklenebilecek bir varlık sahasıdır. Peki, hendek nasıl bir yer? Ontolojik Perspektif: Hendek Var Mıdır, Yok Mudur? Varoluş ve Hendek Ontoloji, varlığın doğasını ve var olmanın ne anlama geldiğini sorgular. Hendek, bu bağlamda hem fiziksel hem de kavramsal bir nesnedir.…

Kelimelerle Bir Yolculuk: Hemşin Hangi Dili Konuşur? Bir dil, yalnızca seslerin bir araya gelmesinden ibaret değildir; bir halkın belleğini, göçlerini, tarihini ve kimlik sancılarını içinde taşır. “Hemşin hangi dili konuşur?” sorusuyla karşılaştığımda ilk aklıma geçen şey, eski bir kasaba meydanında yaşlı bir teyzenin çocuklarına anlattığı bir masal oldu – dili unutulmuş ama yankıları hâlâ kulaklarda çınlayan bir hikâye gibi. Bu soru, coğrafyanın hafızasına, zamanın akışına ve insanın kimlik arayışına açılan bir pencere sunar. Bu yazıda, Hemşin halkının konuştuğu dili yalnızca bir isim olarak vermekle kalmayacağız; aynı zamanda bu dilin kökenlerini, tarihsel dönüşümünü ve günümüzdeki sosyolinguistik durumunu psikolojik derinliğiyle birlikte mercek…

Arapçada Arş Ne Demek? Arapça, derinlikleri ve anlam katmanlarıyla insanı etkileyen bir dil. Günlük dilde ya da dini metinlerde sıkça karşımıza çıkan kelimeler bazen bizleri farklı düşüncelere sürükler. Bu kelimelerden biri de “arş”. Arapçadaki anlamı kadar, kültürel ve tarihi bağlamdaki yeri de oldukça önemlidir. Gelin, “arş” kelimesini anlamak için biraz daha derinlere inelim ve bu kelimenin üzerinden neler öğrenebileceğimizi keşfedelim. Arş: Sözlük Anlamı Arapçada “arş” kelimesi, genellikle “taht” ya da “yüksek, yüksek bir makam” anlamında kullanılır. Ancak bu kelime, özellikle İslam dini bağlamında daha derin bir anlam taşır. “Arş” kelimesinin kökeni Arapçadaki “arşa” fiilinden gelir ve bu fiil, bir şeyin…

Güçlenmek: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Toplumsal düzen ve güç ilişkileri üzerine kafa yoran biri olarak düşündüğümüzde, “güçlenmek” yalnızca bireysel bir çaba değil, aynı zamanda sosyo-politik bir süreçtir. Bu süreç, iktidarın yapısı, kurumların işleyişi, ideolojilerin rolü ve yurttaşlık pratikleriyle iç içe geçer. Günümüzde globalleşen dünyada güç, salt ekonomik veya askeri kapasiteyle ölçülemez; meşruiyet, katılım ve normatif değerler de en az klasik araçlar kadar önemlidir. Bu yazıda güçlenmeyi, sadece bir hedef olarak değil, aynı zamanda demokratik ve otoriter yapılarla etkileşim halinde şekillenen dinamik bir olgu olarak ele alacağız. İktidarın Doğası ve Meşruiyet Güçlenmenin temeli, iktidarın doğasını anlamaktan geçer. Max Weber’in klasik…

Gürsu Toki: Kentin Edebiyatla Buluştuğu Anlatı Edebiyatın büyüsü, tarihsel olayları ve toplumsal dönüşümleri sadece anlatmakla kalmaz; onları okuyucunun zihninde yeniden inşa eder. Kelimeler, bir kentte yükselen beton bloklardan daha fazlasıdır; sembollerle yüklü, insan ruhuna dokunan birer yaşam alanıdır. Gürsu Toki, yalnızca bir konut projesi ya da modern mimarinin bir örneği değil, aynı zamanda kolektif hafızamızın, anlatı teknikleriyle örülmüş bir çağrışım ağının parçasıdır. Peki, Gürsu Toki ne zaman yapıldı ve bu tarih, edebiyat perspektifinde nasıl yorumlanabilir? Tarihi Zemin ve Edebiyatın Dönüştürücü Rolü Gürsu Toki, 2000’li yılların başında planlanmış ve 2010’lu yıllarda çeşitli etaplarıyla tamamlanmıştır. Bu tarihsel çerçeve, yalnızca bir inşaat takvimi…

Kelimenin Dönüştürücü Gücüyle Başlamak Bir romanın ilk satırını okuduğunuzda, bir şiirin dizelerini gözden geçirdiğinizde ya da bir oyun sahnesine tanıklık ettiğinizde, kelimeler yalnızca anlam taşımakla kalmaz; sizi bir başka zaman ve mekâna taşır, düşüncelerinizi ve duygularınızı dönüştürür. İşte bu yüzden edebiyat, bir güncelleme gibi önemlidir: Okuyucuya yeni bir perspektif sunar, zihinsel ve duygusal dünyamızı yeniden biçimlendirir. “Güncelleme neden önemli?” sorusunu edebiyat perspektifinden ele almak, yalnızca metinlerdeki yenilenme, yeniden yazım ve eleştirel dönüşüm süreçlerini anlamak değil, aynı zamanda anlatıların ve sembollerin dönüştürücü etkilerini kavramaktır. Edebiyat, geçmişle şimdi arasında bir köprü kurar. Metinler arası ilişkiler, türler ve karakterler aracılığıyla okuyucuya güncellemelerin önemini…

99 Gölcük Depremi Kaç Saniye Sürdü? 1999 Gölcük depremi, 17 Ağustos sabahı Türkiye’nin bir gerçeği haline geldi. O gün, 26 yaşında, belki de hayatının en sıradan gününe uyanan pek çok insan, hiçbir şeyin farkında değildi. Ancak o sabah Türkiye, tarihin en yıkıcı doğal felaketlerinden biriyle tanıştı. O kadar kısa bir süre içinde yaşanan büyük yıkım, binlerce can aldı, şehirler değişti, hayatlar tamamen alt üst oldu. Peki, bu büyük felaket ne kadar sürdü? 1999 Gölcük depremi kaç saniye sürdü ve o saniyeler ne kadar büyük değişimler yaratmıştı? Depremin süresi, yalnızca fiziksel değil, insan psikolojisini de derinden etkileyen bir boyut taşıyor. Depremin…

0.0 Tanımsız Mı? Sayılar ve Gerçekler Arasında Bir Yerin Var Bazen hayatın içinde karşılaştığımız sayılar, bir anda karşımıza bir duvar gibi çıkar ve bizi düşünmeye iter. Örneğin, 0.0. Çoğu zaman, sadece bir rakam olarak görülen bu sayı, bazen karmaşık bir hale gelebilir. Matematiksel veya istatistiksel anlamda ne ifade ettiğini biliyoruz, ama bir de hayatımıza nasıl dokunduğuna bakalım. 0.0 tanımsız mı? Gerçekten öyle mi? Çocukken Sorduklarım ve İlk Tanıştığım Sayılar Ankara’da büyürken, okulda matematik öğretmenim bize en basit sayıları bile farklı bakış açılarıyla tanıtıyordu. En büyük korkum, sayılarla olan ilişkimi kaybetmekti. Hatırlıyorum, bir gün öğretmenim “0” ve “1”in gücünü anlatmıştı. “Bu…

Guguk Kuşunun Diğer Adı Nedir? Pedagojik Bir Bakış Sabahları pencereden dışarı baktığınızda ağaçlarda duyduğunuz “guguk, guguk” sesi, sadece bir doğa olayı gibi görünse de, aslında öğrenme ve merak duygusunun kapılarını aralar. Çocukken bir kuşun adını hatırlamak için defalarca tekrar ettiğimiz anlar, ya da bir yabancı kelimenin anlamını öğrenmek için gösterdiğimiz sabır, öğrenmenin dönüştürücü gücünü deneyimlememizi sağlar. Peki, guguk kuşunun diğer adı nedir ve bunu öğrenme bağlamında nasıl ele alabiliriz? Bu soruyu pedagojik bir çerçevede tartışmak, hem öğrenme süreçlerini hem de eğitimin toplumsal ve teknolojik boyutlarını anlamamıza yardımcı olur. Guguk Kuşunun Biyolojik ve Dilsel Tanımı Guguk kuşu, bilimsel literatürde Cuculus canorus…

Geçmişi Anlamanın Işığında “Exciting” Kavramı Geçmişe bakmak, yalnızca tarihî olayları sıralamak değil; aynı zamanda bugünü yorumlamak ve geleceğe dair sezgiler geliştirmek demektir. Bu perspektiften bakıldığında, İngilizce “exciting” kelimesi hem dilin evrimi hem de toplumsal duygu ve deneyimlerin tarihî izdüşümleri üzerinden anlaşılabilir. “Exciting” yalnızca bir sıfat değil, aynı zamanda bir duygusal tepkiyi ve sosyal bağlamı ifade eden tarihsel bir aynadır. Orta Çağ ve Erken Modern Dönemde Heyecan Kavramı Orta Çağ İngilizcesinde “excite” kökü, Latince “excitare” fiilinden türemiştir ve “harekete geçirmek” anlamına geliyordu. Bu dönemde yazılmış bir dizi manastır kaydı, heyecan ve duygusal coşkunun sosyal ve dinsel bağlamda nasıl algılandığını göstermektedir. Örneğin,…